Lachen is gezond. Of het een dooddoener is weet ik niet, maar als ze waarheid bevat moet
Roland Topor de gezondste mens op aarde zijn geweest. Zijn lach... Ik denk dat het samen gaat met zelfspot. Jezelf wèl serieus nemen, maar je verwonderen over wat je nu weer gezegd of gedaan hebt. Er over kunnen verhalen, zoals een vriend van me. Ooit moest hij weer naar de kapper. Weet je wat, dacht hij, geen ordinaire coiffeur met dat recht toe recht aan, maar eentje die echt studie heeft gemaakt van onze op de keper beschouwd nutteloze hoofdtooi. Wilt u uw haren gewassen, vroeg een van de assistentes. Verblijd door de aandacht die hij genoot, tegelijkertijd zich afvragend hoe dat wassen in zijn werk ging, kroop hij op de klaarstaande zetel met een wasbekken. Op zijn knieën. Waarom hij het me vertelde? Ook ik had me laten verleiden bij die kapsalon binnen te stappen. Op weg naar m'n vaste coiffeur, waar het altijd bomvol was, zag ik door het raam dat er geen klanten waren, alleen personeel. Ik had nooit veel geld op zak dus gekeken naar een prijslijst. Die viel nergens te bespeuren. Toch maar naar binnen en meteen de vraag, hebt u een afspraak? Nou, nee. Een kloeke agenda kwam tevoorschijn om te kijken of het mogelijk was om me alsnog in te plannen op dat tijdstip. Ja, dat kon. Haar wassen? Nou, dat heb ik al gedaan zei ik, met in m'n achterhoofd het prijskaartje. Bij het afrekenen bleek dat een gelukkige inschatting en nog kwam ik geld tekort. Wat nu, zij de baas, de haren er weer aanplakken kunnen we niet. De volgende keer ben ik maar weer naar m'n vertrouwde Belg gegaan, een buitengewoon aimabele man, groot vakman. Iemand die werkt voor zijn plezier en mensen niet belazert. Hij is indertijd overigens zijn carrière begonnen in de zaak van de ander toen die nog een gewone coiffeur was, met veel klanten uit het Stokstraatgebied...
De schaamte die ik voelde bij het verlaten van die kapsalon... Het was of ik nagewezen werd als een profiteur, een oplichter. Ik denk dat juist die schaamte, valse schaamte feitelijk, vaak meespeelt bij zelfspot. Een mooi stukje in die geest trof ik aan op het weblog van
@Piquant, een tweep met nooit een onvertogen woord over een ander. Op zich al een grote kunst. Lees het, en u krijgt binnenpretjes. Het is o zo herkenbaar wat ze beschrijft:
"Piquanterieën - Brief uit de Languedoc".
Een meester in spot en zelfspot was zonder enige twijfel
Roland Topor. Mensen als hij hebben het mogelijk gemaakt dat we verlost werden, ons konden verlossen, van het hermetisch gesloten naoorlogse wereldbeeld, waarin we nagenoeg allen gevangen zaten. Zijn kijk op het menselijke wezen is vernietigend. Maar, hij sluit zichzelf niet buiten, hij observeert van binnenuit. Hij oordeelt niet, hij constateert. Bitterzoet en wrang...